Bekijk profielpagina

Waarom is ABBA geniaal? + Hollandse held in Hollywood

NPO Cultuur nieuwsbrief
Ik zie, ik zie wat jij niet ziet. Niet iedereen ziet altijd hetzelfde. En sommige dingen zijn onzichtbaar. Wat is er leuker dan anderen laten zien wat jij ziet? En wat zij niet zien. Of niet willen zien. Deze week anders kijken naar hetzelfde, met:
  1. Een simpele Zweedse hitmachine? Nick, Simon en Kees vinden ABBA geniaal.
  2. Living the Light - Robby Müller, een intieme blik op de (vaak onzichtbare) cameraman achter een aantal Hollywood-films.
  3. Maartje & Kine tonen hun kwetsbaarheid in de Noorse sneeuw.
  4. Het is tijd voor De Nieuwe Mens, zeggen sommigen. Een roadmovie langs artiesten en kunstenaars met hun visie daarop.
  5. George en Eran zoeken de randjes van de humor rond racisme op.
  6. Anders kijken naar beroemde kunst. De finale van Art Rocks, live vanuit Paradiso Amsterdam.
Onderaan zoals gebruikelijk een aantal tips van programma’s die komende week op NPO 2 extra te zien zijn.
Veel plezier!
De NPO Cultuur nieuwsbriefredactie

Wie ABBA zegt, moet ook Beethoven zeggen
Kees Tol, Simon en Nick in Abba-uniform (bron: AVROTROS)
Kees Tol, Simon en Nick in Abba-uniform (bron: AVROTROS)
Na een lange zoektocht naar Simon and Garfunkel in New York, zoeken zangduo Nick & Simon en hun vriend Kees Tol het ditmaal iets dichterbij huis. In Nick, Simon & Kees: Take A Chance On Me reist het drietal af naar Zweden, om diep in de wortels van hun geliefde band ABBA te duiken. Middels bijzondere verhalen over de bandleden, akoestisch en intieme covers van wereldhits én schitterende omgevingsbeelden werken de heren toe naar hun hoogst haalbare doel: een real life ontmoeting met de band. 
Als hij er is, dan val ik flauw”, bekent Kees Tol over ABBA bandlid Benny Anderson. “Ik ben dan niet in staat een interview te doen”. De Volendammer is, zo zegt hij zelf, nooit ‘starstruck’, alléén bij “Máxima en ABBA”. Het drietal fantaseert grappend over het moment dat ze - wanneer ze slapen in zijn hotel in Stockholm- het bandlid zomaar tegen het lijf kunnen lopen. Het gesprek geeft het karakter van de serie goed weer: drie goede vrienden die, vol humor en lol (en een sporadisch verkleedpakje waarin ze zich laten hijsen) honderduit vertellen over hun idolen, terwijl ze hen op de hielen zitten.  
Beethoven
Al in de eerste paar minuten van de serie wordt duidelijk waar het enthousiasme voor de band vandaan komt. Niet alleen klinken de nummers lekker; “het zit ook meesterlijk in elkaar”. ABBA is, na de winst van het Eurovisiesongfestival in 1974 met ‘Waterloo’, uitgegroeid tot één van de succesvolste bands ter wereld, met hits als ‘Dancing Queen’, Take a Chance on Me en ‘Chiquitita’. Maar wat het grote publiek niet altijd beseft, maar kenners wel degelijk erkennen: er ligt een enorme complexe muzikaliteit ten grondslag aan de hits. Ook Thomas Tol, vader van Kees, toetsenist van BZN én groot ABBA liefhebber, uit zijn bewondering. “Bij ‘Chiquitita’ staan alle noten op de goede plek”, vertelt hij terwijl hij meespeelt op de piano, “dat heb je ook bij symfonieën van Beethoven.” 
Tijdens de zoektocht naar hun idolen Paul Simon en Art Garfunkel kwam het uiteindelijk niet tot een ontmoeting (maar wel tot een videoboodschap van Paul Simon). De drie vrienden hopen vurig dat het nu wél lukt. Ondertussen oefenen ze de liedjes van de Zweedse muziekgroep zoveel mogelijk om, als het moment daar is, ze samen te kunnen zingen. Ook dan blijkt weer de genialiteit van de band, vertelt Simon in het AD: “We probeerden het nummer Fernando uit en ik dacht dat we dat wel even zouden doen. Maar we moesten drie kwartier studeren op het meerstemmige refrein. Zo makkelijk was het dus niet”.
> Gaat de droom van Kees Tol dan éíndelijk in vervulling? Kijk de eerste aflevering hier
Een helder licht tussen de Hollywoodsterren
Robby Müller (rechts) filmt Dennis Hopper (links) (bron: Claire Pijman)
Robby Müller (rechts) filmt Dennis Hopper (links) (bron: Claire Pijman)
Onlangs werd de documentaire over Robby Müller, de Nederlandse cameraman/cinematograaf die naam maakte in de internationale filmwereld, uitgezonden op NPO 2. Speciaal voor de lezers van deze nieuwsbrief is de documentaire nog een maand te zien op NPO Start, zodat iedereen die hem gemist heeft er alsnog van kan genieten. 
Aan het einde van zijn leven, kon cinematograaf Robby Müller door ziekte niet meer praten. Gelukkig zijn daar al die beelden, grotendeels zelf geschoten, die voor hem kunnen spreken. Al die beelden maken Living the Light - Robby Müller, een indrukwekkend filmessay over het leven van een groot filmkunstenaar. 
Weinigen vingen de uitgestrektheid van het Amerikaanse landschap, de eindeloze leegten van de prairie, ravijnen en andere woestenijen zoals Robby Müller deed. Weinigen hadden zoveel controle over hun instrument, als Robby over zijn camera - alsof er helemaal geen lens bestond tussen wat hij zag en zijn ogen. En weinigen voelden zich zo thuis onder een bewolkte lucht waaruit regen stroomt en diffuus licht in de camera schijnt. Licht, dat was zijn fascinatie. Zijn wapen.
Zo erg zelfs, dat hij bij zijn eerste Amerikaanse klus de rest van de crew op hun zenuwen werkte door zonder alle Hollywood-poespas te willen filmen. Weg met alle dure stellages, lampen en reflectieschermen. Minutieus bereidde hij de scènes voor door volle dagen te kijken en foto’s te maken. Op welk moment stond de set het mooist in het licht? 
Deze aanpak zou zich echter uitbetalen en genoeg filmmakers liepen uiteindelijk met hem weg. Wat te denken van Wim Wenders, Jim Jarmusch en Lars von Trier? Legendarisch was zijn werk voor Paris, Texas (1984). Maar ook de idiosyncrasie van Repo Man (1984), de tweede film in een jaar die hij maakte met Harry Dean Stanton, de zwart-witte opnames voor Dead Man (1995) en Dancer in the Dark (2000), waarin de IJslandse muzikant Björk een memorabele rol neerzet. 
Zoals het een essayistische film betaamt, doen de beelden het grootste deel van het werk. Verwacht dus niet een ‘vertellerige’ stijl, maar een voortkabbelend geheel met ruimte om te ademen en gewoon te staren. (Camera)regisseur Claire Pijman kreeg het volledige persoonlijke archief in handen om Robby’s verhaal te vertellen. Visueel matcht ze deze intieme beelden aan fragmenten uit films en enkele interviews met filmmakers, om zo langzaam Müller’s verhaal uit de doeken te doen. Een portret van een buitengewone cameraman. Alles wat hij zag wilde hij vereeuwigen, immer op zoek naar de waarheid die schuilgaat in een beeld. Dat was overigens niet voor iedereen altijd even fijn. Zo vertelt zijn dochter met enige irritatie in haar stem dat alles, maar dan ook echt alles, werd vastgelegd. 
> Bekijk hier het verhaal van een van Nederlands grootste filmkunstenaars.
Maartje en Kine buigen niet
Maartje en Kine in Noorwegen (bron: NTR)
Maartje en Kine in Noorwegen (bron: NTR)
Cabaretduo Maartje en Kine is de lockdown in Nederland beu en gaat op avontuur in Noorwegen, Kines thuisland. Tussen de meters dikke sneeuw sluiten ze zichzelf op in serene stilte en schrijven een geheel nieuw theaterprogramma. Maar, er gaat ook wel eens wat mis…. In Maartje en Kine buigen niet volg je de twee op hun roadtrip vol muziek, autopech, kwetsbare gesprekken, corona-frustratie en adembenemende natuur. 
Woehoeeeeeee”. De documentaire begint met hard gejuich. Voor het duo liggen twee negatieve corona testen. Het avontuur kan beginnen! Uitgelaten stappen ze in hun (nogal gare) busje en rijden de Noorse winter-wildernis tegemoet, terwijl ze vertellen over de lockdown en de invloed ervan op hun creaties. Maartje en Kine, inmiddels een begrip in de cabaretwereld met optredens bij o.a. Oerol, Lowlands, DWDD, Concert at Sea en Zwarte Cross, staan op het punt om in première te gaan met hun nieuwe show, wanneer COVID-19 om de hoek komt kijken. 120 voorstelling gaan niet door. Maar bij de pakken neer zitten? Geen denken aan! 
Ze hebben een plan B: in een blokhut hoog in de witte bergen met 35 graden onder nul én 21 muziekinstrumenten sluiten ze zich zes weken lang op, om te werken aan een nieuwe theatervoorstelling. De witte stilte en verhalen uit de bergen blijken een vruchtbare bron voor nieuwe liedjes. Door het gemak waarmee ze de talloze instrumenten bespelen (met een komische nonchalance: de accordeon in de hand en de tandenborstel in de mond), realiseer je je hoe getalenteerd de twee zijn. Maar, het avontuur gaat verder dan schrijven alleen.  
Koeien lokken
Zo leren ze ‘Joiken’, de traditionele zang van de inheemse bevolking (ook al moeten ze er eerst 12 km voor langlaufen omdat de auto kapot is), rollen ze in hun ondergoed door de knisperende sneeuw en lokken ze middels een oeroude zangtechniek koeien in de bergen. En ook aan kwetsbare momenten geen gebrek. De warme open haard ontlokt openhartige gesprekken over relaties, of juist het gebrek eraan, huidhonger, kinderen of geen kinderen, frustraties en zieke ouders. 
Je begrijpt het volledig wanneer de twee een traantje wegpinken als ze weer naar huis moeten: éven ontsnappen uit de realiteit en je omringen met niets anders dan de stilte van de magische natuur. Verlangen we er niet allemaal even naar?
> Kijk de documentaire hier
Wie is 'de nieuwe mens'?
Roadmovie door Amsterdam (bron: NTR)
Roadmovie door Amsterdam (bron: NTR)
Afgelopen week vierden we de vrijheid en dat was voor de NTR en het Amsterdams 4 en 5 mei comité de aanleiding tot een inspirerende roadmovie door Amsterdam, De Nieuwe Mens, waarin artiesten spreken en dichten over bevrijding, gelijkwaardigheid en over de veerkracht van de mens in crisistijd. 
Het einde van de Tweede Wereldoorlog markeerde het begin van een nieuw ideaal. Men stelde zich de vraag: hoe moeten we nu verder? En vooral: hoe wíllen we nu verder? Een nieuwe mens was nodig. Vol hoop en radicale gelijkwaardigheid. Over dat ideaal gaat deze roadmovie. 
Artiesten als Spinvis, Nana Adjoa, Hannah Hoekstra, Abdelkader Benali, Yung Nnelg, De Witte Kunst en Shishani laten zich er op hun eigen, persoonlijke wijze over uit. Op bekende locaties als de A’DAM Toren, het Olympisch Stadion en het pontje naar de NDSM-werf.
Schrijver en theatermaker Marjolijn van Heemstra begeleidt het geheel, en stelt. “De Nieuwe Mens is een ode aan ons eindeloze streven naar het goede. Een ode aan al onze pogingen – groot en klein – om een betere versie te worden van onszelf. De Nieuwe Mens is een reis langs mensen die zich oefenen in de kunst van het bevrijden, door een stad die naast de wonden van de Tweede Wereldoorlog ook de sporen van onze idealen kent; onze successen, mislukkingen, ons proberen.”
> Bekijk De Nieuwe Mens hier.
George en Eran bekennen kleur
George en Eran worden racisten (bron: VPRO)
George en Eran worden racisten (bron: VPRO)
De volgende aflevering in de serie ‘Theater op TV’, waarin theatermakers de kans krijgen hun afgelaste voorstellingen om te bouwen naar een tv-versie. George en Eran worden in hun nieuwe theatervoorstelling voor de gelegenheid racisten, en ontrafelen zo onderhuids en expliciet racisme bij elkaar. En misschien wel bij iedereen.
Zwart, wit, donker, blank. Joods, Syrisch (maar niet moslim!) en lekker oer-Hollands. O, en een vrouw. Die wordt nogal eens vergeten in de show. Er staat een, volgens de hedendaagse quota, juiste mengelmoes op het natuurpodium, waar eigenlijk het waddenfestival Oerol zou plaatsvinden. En dat gaat goed, totdat Milan Sekeris (we maken voor de zekerheid duidelijk: de blanke, eeeh witte man van het stel) dit feit benoemt. Hoe trots hij is dat zij het goede voorbeeld geven. 
En wat gezellig begon - zie dat publiek heerlijk zitten op die kleedjes! - ontaardt in een vurige, maar ook hilarische discussie over racisme en seksisme. Uiteraard is de goedwillende, maar in alles geprivilegieerde blonde Milan al gauw het doelwit, maar elke speler maakt terloops zijn eigen racistische opmerkingen. Alle culturen op het podium blijken pijnlijke fases in het verleden te hebben gehad. Slachtoffers zijn daders, daders zijn slachtoffers
Goedbedoelde fouten
Daarmee is deze show een verfrissend geluid in een tijd waarin er veel met de vinger wordt gewezen en standpunten verharden. George en Eran zeggen niet dat die tendens fout is, maar besluiten het onderwerp met een flinke dosis (zwart-)komische humor te behandelen. En in die humor is iedereen wel een keer aan de beurt. Het is uitdelen en incasseren. 
Dat geldt ook voor de kijker, die zichzelf wellicht regelmatig zal betrappen op goedbedoelde, maar toch ‘foute’ gedachten of opmerkingen. Of zich misschien juist zal irriteren aan het feit dat het ‘lijkt alsof je niets meer mag zeggen’. Zoals Eran het in gesprek met Trouw omschreef: “Humor is tragedie plus tijd. Als je op de pijnplek drukt, net als een masseur, kan dat ontspanning geven. Maar je weet niet altijd wanneer de tijd er rijp voor is.” 
> Kijk George en Eran worden racisten hier.
Dit weekend in 'theater op tv': Zwanensprong
Julia van der Vlugt en Lidewij Mahler (bron: Nadine Maas/AVROTROS)
Julia van der Vlugt en Lidewij Mahler (bron: Nadine Maas/AVROTROS)
Vrijdagavond is er weer een nieuw theaterstuk op tv, dat we volgende week uitgebreider zullen beschrijven. Geïnspireerd op een eenakter van de Russische schrijver Anton Tsjechov (Zwanenzang), draait deze bewerking Zwanensprong de rollen om. Waar in het origineel een oude acteur uitgeblust afscheid neemt van het toneel, bestormen nu twee jonge actrices het lege podium om de wereld tot ontploffing te brengen en theater nieuw leven in te blazen. En misschien houden ze het wel niet bij het podium alleen…
Met Lidewij Mahler en Julia van der Vlugt.
> Vrijdagavond, 7 mei, om 22:55 uur
Art Rocks finale live vanuit Paradiso
Finale van Art Rocks in Paradiso (bron: BNNVARA)
Finale van Art Rocks in Paradiso (bron: BNNVARA)
De creatieve competitie die de kunstwereld en het muziekveld samenbrengt, bereikt langzaam haar climax. Van het Kröller-Müller Museum en het Van Gogh tot Bonnefanten en CODA: de laatste weken bespeelden Nederlandse muzikanten overal hun favoriete werken, op zoek naar het ‘geluid achter de kunst’.
Een paar weken geleden beschreven we al de aflevering in het Van Gogh museum en zagen hoe muziek je echt anders kan laten kijken naar een kunstwerk. Inmiddels zijn heel wat andere musea de revue gepasseerd en heeft de jury, bestaande uit de ambassadeurs en de verschillende kunstdirecteurs, bij elk museum een winnaar gekozen. De artiest of groep die volgens hen de beste soundtrack wist te creëren bij een kunstwerk.
Deze komen op 8 mei naar Paradiso Amsterdam om hun nummer, inmiddels geperfectioneerd, uit te voeren. Ook krijgen we een kijkje achter de schermen bij het gedachten- en maakproces. Want hoewel er winnaars zijn, is het leuke van dit programma natuurlijk dat we horen hoe iedereen een eigen muzikale interpretatie geeft aan een kunstwerk. 
> Kijk op 8 mei vanaf 23:00 uur op NPO 3 naar de Art Rocks Finale!
Komende week op NPO 2 extra
NPO 2 extra
Voor wie nog meer kunst en cultuur wil, is er dagelijks via het themakanaal NPO 2 extra onafgebroken kunst en cultuur te zien.
Kijk hier waar je de zender vindt op jouw televisie. 
Liever op je laptop, tablet of telefoon? Dat kan hier.
➢ The Great Ghosts | Zondag 9 mei, 20:30 uur
Dansfilm met als thema de strijd tegen de zwaartekracht. Een verfilming van de spectaculaire voorstelling van choreograaf Yoann Bourgeois in het Panthenon in Parijs.
NPO in concert: Concerto Hypnagogique | Maandag 10 mei, 20:28 uur
Concertregistratie van Concerto Hypnagogique van de Nederlandse componist Joey Roukens (1982). Radio Kamer Filharmonie onder leiding van Thierry Fischer. Ralph van Raat, piano.
➢ Blokhuis Extra | Dinsdag 11 mei, 22:30 uur
Leo Blokhuis zet de mooiste fragmenten uit het omroeparchief rond topgitarist JB Meijers (De Dijk, Common Linnets) op een rij. Aanvullend een Twee Meter Sessies met De Dijk uit 1997 en 2000.
Toen we de tijd hadden | Woensdag 12 mei, 20:07 uur 
Webserie over leven in crisis, bestaande uit videoberichten, Skype- en FaceTimegesprekken en Instastories. Hoe gaan al die verschillende mensen om met een crisis?
Help de nieuwsbrief groeien
Ken je mensen die een nieuwsbrief over de beste kunst- en cultuurprogramma’s van die week wel kunnen waarderen?
Stuur de nieuwsbrief aan hen door en laat onze lezersschare groeien!
Nog niet geabonneerd? Doe dat dan hier.
Dat was hem weer. Tot volgende week!
Vond je deze editie leuk? Ja Nee
NPO Cultuur nieuwsbrief
NPO Cultuur nieuwsbrief

NPO Cultuur is op dit moment het grootste podium dat de Nederlandse cultuurliefhebber kan bezoeken. Wekelijks zijn er tientallen programma’s uit alle uithoeken van de sector. Van kunst tot film en van muziek tot theater. Het gaat ons zelfs soms duizelen. Om die reden tipt een gloednieuwe redactie je iedere vrijdag mooie, belangrijke of interessante programma’s van afgelopen én komende week, zodat je niets hoeft te missen.

Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Created with Revue by Twitter.